Agendawijzer

Almeerse inzet voor het BO-MIRT 2026

Raadsnummer: 26135

Geschreven op: 04-09-2026 | Laatst bewerkt op: 22-09-2026 | Status onderwerp: afgerond

Afbeelding:Pampus

Onderhandelingsinzet voor toekomst Almere Pampus

Waar gaat het over?

Het voorstel gaat over de inzet die het college College = college van B&W van burgemeester en wethouders wil meenemen naar het Bestuurlijk Overleg Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport (BO-MIRT) met het Rijk op 4 november 2026. In dit overleg bespreken het Rijk en de regio grote ruimtelijke, mobiliteits- en infrastructuuropgaven, waaronder welke projecten het Rijk voorbereidt, financiert en uitvoert. Voor Almere gaat het overleg dit jaar vooral over de gebiedsontwikkeling van Almere Pampus.

Almere Pampus is een gebied van duizend hectare aan de westelijke rand van Almere, waar de polder het IJmeer raakt. Het gebied is groot genoeg voor een compleet nieuw stadsdeel, dat uiteindelijk 25.000 tot 35.000 woningen en minimaal 16.000 arbeidsplaatsen aan de woning- en werkgelegenheidsbehoefte van Almere en de regio kan toevoegen. Daarmee is Almere Pampus in potentie de grootste nieuwe woningbouwlocatie van Nederland.

In het BO-MIRT van 2024 zijn al afspraken gemaakt over een aantal onderzoeken naar de gebiedsontwikkeling van Almere Pampus. De resultaten van die onderzoeken liggen er nu en worden teruggelegd bij het BO-MIRT van 2026. Het gaat onder meer om een integrale businesscase voor de bereikbaarheidsopgave van Almere, een alternatieve financieringsverkenning (de zogeheten P-verkenning) voor een IJmeerverbinding, de uitwerking van de eerste fase van de gebiedsontwikkeling met 7.500 woningen en 4.000 arbeidsplaatsen, en onderzoek naar de benodigde middelen voor een hoogwaardige openbaarvervoerverbinding (HOV) naar de eerste fase, waarvoor het Rijk al 54 miljoen euro heeft gereserveerd.

Uit het onderzoek naar de IJmeerverbinding blijkt dat een gezonde exploitatie van een metroverbinding pas mogelijk is vanaf ongeveer 25.000 woningen in Almere Pampus. Op verzoek van de Raad van Almere zijn ook alternatieve scenario's met 15.000 woningen in Pampus onderzocht, waarbij het tekort aan vervoerswaarde zou moeten worden gecompenseerd met extra woningbouw elders in Almere. Zowel een gespreid scenario, met meer woningen in bijvoorbeeld Almere Haven en Almere Hout, als een compact scenario, met zeer hoge dichtheden rond de toekomstige metrohaltes, blijkt ruimtelijk ingrijpend en leidt tot een verslechtering van de bereikbaarheid voor heel Almere. Ook is op verzoek van de raad een variant met een wegverbinding in plaats van een metro uitgewerkt. Die blijkt de financiële opgave te vergroten met 2,4 miljard euro aan aanleg en 0,7 miljard euro aan beheer en onderhoud, terwijl de bereikbaarheidswinst voor de regio beperkt is. Zowel het Rijk als de regionale partners, met uitzondering van de provincie Flevoland, zijn tegen deze wegverbinding.

Naast de bereikbaarheid gaat het voorstel in op de financiering van sociale voorzieningen bij de groei van de stad, op de bereikbaarheid via de A6, de A27 en het spoor tussen Almere en Amsterdam, en op de energievoorziening van het nieuwe stadsdeel, die door netcongestie nog niet is geborgd.

Waarom praat de raad hierover?

Het college vraagt de raad om in te stemmen met de inzet voor het gesprek met het Rijk over Almere Pampus tijdens het BO-MIRT van 4 november 2026. Het gaat om afspraken op zeven onderdelen: een structurele jaarlijkse Rijksbijdrage in een investeringsfonds voor de sociale en leefbare ontwikkeling van Pampus en de stad; het gezamenlijk met het Rijk en de regio bepalen van de vorm en hoogte van die bijdrage, uitgewerkt in een uitvoeringsconvenant dat in het tweede kwartaal van 2027 moet worden ondertekend; het herbevestigen van bestaande afspraken over de verbreding van de A6 en de MIRT-verkenning van de A27; afspraken over openbaarvervoerbereikbaarheid, waaronder oplossingen voor het uitblijven van OV-SAAL en de realisatie van een HOV-verbinding voor de eerste fase van Pampus; het toewerken naar een startbesluit voor een MIRT-verkenning naar de IJmeerverbinding in 2028; het verder uitwerken van alternatieve bekostiging van die verbinding met een onderzoekscoalitie van Rijk en regio; en afspraken over de verdere voorbereiding van de bouw van de eerste fase van Almere Pampus.

Deze afspraken zijn nodig omdat de gemeente zelf niet bevoegd is om alleen te besluiten over rijksinvesteringen in bereikbaarheid en over de financiering van de sociale opgave die bij zo'n grote gebiedsontwikkeling hoort. Het BO-MIRT is het overleg waarin het Rijk en de regio dit soort afspraken vastleggen. Omdat de uitkomst van dit overleg bepalend is voor de haalbaarheid van Almere Pampus, vraagt het college de raad vooraf in te stemmen met de onderhandelingsinzet. Na het BO-MIRT van november 2026 komt het college in het eerste kwartaal van 2027 met een nieuw voorstel aan de raad over het vervolgproces.

Het voorstel maakt ook duidelijk dat de verdere ontwikkeling van Almere Pampus niet vaststaat. Als er tijdens het BO-MIRT geen goede afspraken worden gemaakt over het investeringsfonds en de bereikbaarheid, ligt het volgens het college voor de hand dat de ontwikkeling van Pampus wordt gepauzeerd, omdat de noodzakelijke randvoorwaarden dan niet op orde zijn. Een definitief besluit om daadwerkelijk te starten met de bouw van de eerste fase wordt overigens pas voorzien in het voorjaar van 2029.

Wat betekent dit voor u?

Voor de korte termijn verandert er nog niets aan de leefomgeving van inwoners van Almere. Het raadsbesluit bepaalt de inzet van de gemeente in het gesprek met het Rijk op 4 november 2026, niet de daadwerkelijke start van de bouw in Almere Pampus. Een besluit daarover volgt op zijn vroegst in het voorjaar van 2029.

Wel is de uitkomst van het BO-MIRT bepalend voor de vraag of, hoeveel en op welke manier Almere Pampus de komende decennia wordt ontwikkeld, en daarmee voor de woningbouw en werkgelegenheid in de stad. Als de benodigde financiering en afspraken over de IJmeerverbinding uitblijven, kan een deel van de in de gemeentelijke woningbouwplanning (SWPA) tot 2040 voorziene 45.000 woningen doorschuiven naar na 2040, terwijl de bereikbaarheid van de stad ook zonder Pampus onder druk blijft staan door de aanhoudende groei van Almere en de regio.

Voor de bestaande stad zijn ook de afspraken over de A6, de A27 en het spoor tussen Almere en Amsterdam relevant. Uit onderzoek blijkt dat de volledige realisatie van OV-SAAL, de spoorverbetering tussen Schiphol, Amsterdam, Almere en Lelystad, door vertraging van een landelijk beveiligingssysteem pas rond 2038-2040 wordt verwacht. Wel lijken er tussentijds twee extra treinen per uur tussen Almere Centrum en Amsterdam mogelijk, wat na het najaarsoverleg van 2026 verder wordt uitgewerkt met het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat en ProRail.

Voor wie in de toekomst in Almere Pampus zou komen te wonen of werken, is relevant dat het huidige stroomnet in de regio kampt met netcongestie. Het gebied kan daardoor voorlopig niet in één keer worden aangesloten. Onderzoek wijst op een combinatie van maatregelen, zoals een lage-temperatuur warmtenet, netbewust bouwen en meer zonnepanelen op daken, om de aansluiting op het net behapbaar te houden.

U vindt de stukken in onze documentwijzer:

https://documentwijzer.raadvanalmere.nl/app/instrument/26135


Eerdere berichten

Hieronder vindt u berichten uit de historie van dit onderwerp.

Raadsvoorstel Almeerse inzet voor het BO-MIRT 2026 (26135)
Het geamendeerde voorstel is met 34 stemmen voor en 6 stemmen tegen aangenomen

  • Investeringsfonds: bestaande wijken, senioren en voorzieningen vóór woningbouw (26135.001)
    Het amendement is met 12 stemmen voor en 28 stemmen tegen verworpen.
  • Investeren in Almere in overleg met de raad (25135.002)
    Het amendement is met 39 stemmen voor en 1 stem tegen aangenomen.
  • Volwaardige Ijmeerverbinding: metro, auto en fiets in de Almeerze inzet (26135.001)
    Het amendement is met 15 stemmen voor en 25 stemmen tegen verworpen.
  • Een Ijmeerverbinding blijft voorwaardelijk voor de ontwikkeling van Pampus (26135.006)
    Het amendement is met 12 stemmen voor en 28 stemmen tegen verworpen.
  • Onze inzet gericht op bereikbaarheid (26135.007)
    Het amendement is met 39 stemmen voor en 1 stem tegen aangenomen.
  • Wat het college zegt legt de raad vast (26135.008)
    De motie is met 11 stemmen voor en 29 stemmen tegen verworpen.
  • Toetsingskader uitkomst BO-MIRT 2026 (26135.009)
    De motie is met 10 stemmen voor en 30 stemmen tegen verworpen.
  • De impact van uitstel van afspraken op onze eigen bouwambities (26135.010)
    De motie is met algemene stemmen aanvaard.

Wie kan ik hierover spreken?

Klik hier de portefeuillecategorie aan waar u interesse in heeft. U krijgt dan een overzicht van raadsleden en fractieassistenten die voor die portefeuille woordvoerder zijn.