Informatiepagina Openbare Ruimte

← Ga terug naar de overzichtspagina

Laatst bewerkt op: 10-02-2026

De openbare ruimte is het deel van de fysieke leefomgeving dat toegankelijk is voor iedereen. Denk aan straten en pleinen, parken en speeltuinen, maar ook aan het water in de stad. Een goede openbare ruimte is mooi en schoon, maar zorgt er bijvoorbeeld ook voor dat mensen veilig over straat kunnen. De gemeente is verantwoordelijk voor de aanleg en het onderhoud van de openbare ruimte.

Met het ouder worden van Almere wordt het beheer van de stad steeds belangrijker. Waar onderhoud vroeger beperkt bleef tot kleine ingrepen, is grootschalig onderhoud steeds vaker nodig. Dat betekent dat straatmeubilair, speelvoorzieningen, wegen en riolering steeds vaker vervangen moet worden om de stad toegankelijk, werkend en leefbaar te houden. De openbare ruimte speelt daarnaast een sleutelrol in duurzaamheid en klimaatadaptatie.

Landelijke wetten en regelingen

De gemeente heeft een wettelijke verplichting om de functionaliteit en veiligheid van de openbare ruimte te waarborgen. Dit betekent dat de gemeente regelmatig inspecties uitvoert op het onderhoud van bijvoorbeeld wegen, bruggen en groen. Zo worden gevaarlijke situaties voorkomen. Deze zorgplicht is vastgelegd in verschillende wetten:

Lokale invloed en zeggenschap

Landelijke wetgeving verplicht de gemeente om de veiligheid, leefbaarheid en kwaliteit van de openbare ruimte te waarborgen. Hoe een gemeente hier in de praktijk invulling aan geeft, kan naar eigen inzicht worden bepaald. Almere heeft het lokale beleid vastgelegd in verschillende documenten:

Rekenkameronderzoek

Een deel van het bovenstaande beleid volgde op aanbevelingen van de Rekenkamer. Die publiceerde in 2018 het onderzoek Lessen beheer en onderhoud openbare ruimte Almere. Een van de aanbevelingen was om te onderzoeken voor welke onderdelen van de openbare ruimte meer kaderstelling nodig is. Dat leidde tot het zogeheten beleidshuis van beheer, met een visie op de openbare ruimte, diverse beleidsstukken en beheerplannen. Hiermee worden duidelijke afspraken gemaakt over de doelen, werkwijzen en uitvoering van het beheer en onderhoud in de stad.

Ook leidde het rekenkameronderzoek tot een Strategisch Assetmanagementplan (SAMP 2022). Het college stelde dit plan vast en informeerde vervolgens de raad daarover. Het geeft inzicht in de staat van de openbare ruimte, inclusief het prijskaartje van het noodzakelijke toekomstig onderhoud. Naar verwachting volgt in 2026 een nieuwe versie van het Strategisch Assetmanagementplan.

Samenhang met andere onderwerpen

Het onderhoud van de stad raakt aan veel verschillende beleidsterreinen binnen de gemeente. Zo speelt de openbare ruimte bijvoorbeeld een belangrijke rol in duurzaamheid en klimaatadaptie. De grootste raakvlakken zijn er met de volgende onderwerpen:

Samenwerkingspartners

De gemeente heeft regelmatig contact met verschillende partners in de stad. Dat zijn bijvoorbeeld de woningcorporaties, bewonersorganisaties, scholen en sociale wijkteams. De gemeente trekt met hen op bij het aanpakken van verschillende maatschappelijke vraagstukken, maar ook bij communicatie- en participatieprocessen.

Daarnaast is Almere aangesloten bij verschillende landelijke organisaties:

  • De New Towns Alliantie bestaat uit zeven voormalige groeikernen. Deze steden groeiden - in opdracht van het Rijk - vooral hard in de jaren '70 en '80. Ze trekken samen op om de bijzondere uitdagingen waarmee deze New Towns te maken hebben onder de aandacht te brengen.
  • Het Platform Slappe Bodem is een samenwerking voor en door lokale en regionale overheden. Ze zetten zich in voor bewustwording en agendering van bodemdaling.
  • Via de stichting Managing Public Space is een leerstoel opgezet aan de Wageningen Universiteit. Deze leerstoel vervult een educatieve aanjaagfunctie, omdat er geen opleiding bestaat om beheerder te worden. En dat terwijl er steeds meer kennis en kunde nodig is.

Financiering

Het beheer en onderhoud van de openbare ruimte kost een hoop geld. De afgelopen jaren bezuinigde Almere hier flink op. Voor het grootste deel worden de kosten op reguliere wijze gefinancierd via de jaarlijkse programmabegroting. Het beheer en onderhoud van het riool kent met de rioolheffing een aparte financieringswijze.

Meer informatie