Informatiepagina Sociaal Domein

← Ga terug naar de overzichtspagina

Laatst bewerkt op: 25-03-2026

Het sociaal domein is een breed beleidsveld. Het omvat alles wat te maken heeft met de zorg en ondersteuning van burgers met een hulpvraag en het bevorderen van hun deelname aan de maatschappij. Denk daarbij aan de jeugdzorg, hulp voor mensen met een beperking en schuldhulpverlening. Omdat het sociaal domein zo breed is, verdelen we het onder in verschillende stukken. Op deze pagina vindt u de algemene informatie over het sociaal domein.

Ga direct naar het overzicht van de beleidsterreinen

Sinds 2015 heeft de gemeente een grote verantwoordelijkheid voor de uitvoering van verschillende wetten en voorzieningen binnen het sociaal domein. Daarvoor lagen deze taken voor een groot deel nog bij de Rijksoverheid. Deze overgang wordt ook wel de decentralisatie van overheidstaken naar gemeenten genoemd. De gedachte hierachter is dat er zo minder regeldruk ontstaat voor inwoners. In plaats van bij allerlei instanties kloppen ze voortaan met al hun vragen aan bij de eigen gemeente. Ook moest de decentralisatie leiden tot eenvoudige geldstromen. Gemeenten krijgen uiteindelijk één budget vanuit het gemeentefonds om de taken binnen het sociaal domein te financieren. De gemeenteraad heeft invloed op de wijze waarop én de mate waarin deze taken worden uitgevoerd.

Hoewel gemeenten nu dus verantwoordelijk zijn voor de uitvoering, worden de meeste wetten en regels nog steeds op landelijk niveau vastgesteld. De taken van de gemeente binnen het sociaal domein zijn vastgelegd in een aantal wetten.

Zorg en welzijn
  • Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo)
  • Jeugdwet
  • Hervormingsagenda Jeugd 2023 - 2028
  • Programma Toekomstscenario Jeugd- en Gezinsbescherming
  • Wet Publieke Gezondheid (WPG)
  • Landelijke zorgakkoorden:Integraal Zorgakkoord (IZA), Het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA), het Aanvullend Zorg – en Welzijnsakkoord (AZWA), het programma Wonen, Ondersteuning en Zorg voor Ouderen (WOZO) en het Hoofdlijnenakkoord Ouderenzorg (HLO)
Werk, participatie, armoede en schulden
  • Participatiewet
  • Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (WGS)
  • Wet schuldsanering natuurlijke personen (Wsnp)
  • Nationaal Programma Armoede en Schulden (NPAS)
  • Wet Hersteloperatie Toeslagen
Inburgering, opvang en asiel
  • Wet inburgering 2021
  • Tijdelijke wet Opvang ontheemden Oekraïne
  • Wet 'Gemeentelijke taak mogelijk maken asielopvanging voorzieningen' (Spreidingswet)

Een volledig overzicht van wetten en regels die gelden voor een bepaald beleidsterrein vindt u op de specifieke informatiepagina's. Daar gaan we dieper in op de invloed die ze hebben op het gemeentelijk beleid Beleid: weten wat je wilt, hoe en wanneer. . Op deze pagina's leest u ook meer over de invloed van de gemeenteraad, de financiën en lokale, regionale en landelijke samenwerkingspartners. Scroll naar beneden voor een overzicht van de informatiepagina's.

De algemene uitgangspunten voor het Almeerse beleid van het sociaal domein zijn vastgelegd in de Maatschappelijke Agenda. Hoe het er op maatschappelijk vlak voor staat met Almere leest u in De sociale staat van Almere.

Ontwikkelingen en uitdagingen

Almere groeit snel. Dat biedt kansen, maar levert ook uitdagingen op. In het rapport De sociale staat van Almere worden de volgende uitdagingen geschetst:

  • Bestaanszekerheid: Veel inwoners van Almere zijn onzeker over de toekomst (eenoudergezinnen, jongeren, mensen die een uitkering ontvangen). Ze hebben geldzorgen, geen passende huisvesting of problemen met werk of een opleiding. Daarnaast lopen sommige kleine ondernemers en werkenden met een onzeker contract een groot risico om in de armoede of schulden terecht te komen.
  • Vergrijzing: Naarmate meer Almeerders ouder worden, groeit de vraag naar zorg en een passende woonruimte. Ook worstelen sommige ouderen met eenzaamheid.
  • Een broos sociaal weefsel: Niet alleen ouderen, maar ook jongeren en alleenstaanden voelen zich vaker eenzaam. Een van de redenen hiervoor is dat er in Almere weinig ontmoetingsplekken zijn.
  • Kwetsbare jongeren: Veel Almeerse jongeren zijn kwetsbaar. De stad kent een relatief hoge schooluitval, hoge jeugdwerkloosheid en hoge jeugdcriminaliteit. Veel jongeren groeien op in een kwetsbaar gezin.
  • Voorzieningenniveau: Er zijn te weinig voorzieningen in de stad en soms zijn de bestaande voorzieningen ook niet goed genoeg.

Al deze uitdagingen hebben invloed op de manier waarop de gemeente zijn taken in het sociaal domein uitvoert. Niet alleen moet het welzijn van inwoners in de bestaande stad op peil blijven, ook in nieuwe stadsdelen moet gezorgd worden voor een goede start. Landelijke ontwikkelingen gaan ervan uit dat veel dingen vanuit de zogeheten sociale basis kunnen worden opgelost. Dit is een grote uitdaging voor Almere, omdat deze sociale basis van de stad momenteel erg broos is. De komende jaren zal dat in veel gevallen ook vragen om besluiten van de raad. Naar verwachting zullen de volgende thema's daarbij aan bod komen:

Ontwikkelingen binnen het sociaal domein

  • De houdbaarheid van de Wmo, waaronder de toekomst van de huishoudelijk hulp en de invoering van de inkomensafhankelijke bijdrage;
  • De transformatie van de jeugdzorg, waaronder de vorming van Stevige Lokale Teams in de wijken (0-100) en de gevolgen van het landelijke voorstel over de reikwijdte van de Jeugdwet;
  • De actualisatie van de Nota Gezondheidsbeleid (deze loopt af in 2026);
  • De inrichting en borging van de taken die voortkomen uit de zorgakkoorden (IZA, GALA, AZWA, HLO) en de toekomst van Positief Gezond Almere;
  • De toekomstige inrichting van het Sociaal Ontwikkelbedrijf;
  • Participatiewet in balans: menselijker en eenvoudiger maken van de Participatiewet;
  • De invoering van de wet van school naar duurzaam werk;
  • Financiële druk op de uitvoering van de Wet Inburgering 2021;
  • Transitieplan schuldhulpverlening en de vertaling van de inzet die volgt uit het Nationaal Programma Armoede en Schulden.

De genoemde lijst is niet uitputtend.

De uitdagingen in het sociaal domein staan niet op zichzelf. Keuzes en ontwikkelingen op het gebied van bijvoorbeeld wonen, economie, onderwijs, de inrichting van de openbare ruimte en het realiseren van (maatschappelijke) voorzieningen hebben directe impact: ze beïnvloeden de haalbaarheid en uitvoerbaarheid van de gemeentelijke taken binnen het sociaal domein.


De beleidsterreinen

1. Zorg en welzijn

Een goede gezondheid is van groot belang om gelukkig door het leven te gaan en onderdeel te zijn van de maatschappij. Helaas is een goede gezondheid niet voor iedereen even vanzelfsprekend. Daarom helpt de gemeente op allerlei manieren mensen met gezondheidsproblemen of een beperking. Zo nemen we drempels weg en zorgen we ervoor dat zoveel mogelijk inwoners deel kunnen nemen aan de maatschappij.

Informatiepagina Wmo

Informatiepagina Jeugd


2. Werk, participatie, armoede en schulden

Informatie over deze onderwerpen volgt op een later moment.

De informatiepagina's over deze onderwerpen worden op een later moment toegevoegd.


3. Inburgering, opvang en asiel

Informatie over deze onderwerpen volgt op een later moment.

De informatiepagina's over deze onderwerpen worden op een later moment toegevoegd.