Informatiepagina Wonen

← Ga terug naar de overzichtspagina

Laatst bewerkt op: 05-03-2026

Een dak boven je hoofd. Dat is een belangrijke voorwaarde om een goed en gezond leven te leiden. De Grondwet stelt niet voor niets dat het bevorderen van voldoende woongelegenheid een verantwoordelijkheid van de overheid is. Daarom maakt de gemeente woonbeleid en voert ze dit samen met partners uit. Daarbij gaat het bijvoorbeeld om de bouw van nieuwe woningen, maar ook om de verdeling van sociale huurwoningen.

De woningnood is hoog in Nederland. Ook in Almere. De wachtlijsten voor een sociale huurwoning zijn lang en lopen verder op, er komen relatief weinig woningen beschikbaar en de prijzen stijgen. Door demografische ontwikkelingen, zoals de vergrijzing, veranderen de woonbehoeften. En het zijn niet alleen Almeerders die een woning zoeken in de gemeente. Ook mensen van buiten de regio of uit het buitenland zoeken een plek om te wonen in de stad. Daarnaast heeft de gemeente een wettelijke verplichting om statushouders te huisvesten. Een flinke uitdaging dus. Op deze informatiepagina leest u meer over dit onderwerp en het beleid Beleid: weten wat je wilt, hoe en wanneer. van de gemeente.

Landelijke wetten en regelingen

De Woningwet en Huisvestingswet zijn de belangrijkste landelijke kaders waarbinnen gemeenten, samen met onder andere woningcorporaties, hun woonbeleid vormgeven. Om de woningnood aan te pakken, heeft het Rijk een aantal jaar geleden de beweging ingezet naar meer nationale regie op de volkshuisvesting. Het doel is om per jaar 100.000 nieuwe woningen toe te voegen en een evenwichtige voorraad te creëren. Het streven is dat tweederde van de nieuwe woningen in de betaalbare categorie valt. De bouw moet versneld worden en regels verminderd. Ook wordt er ingezet op passende huisvesting voor specifieke groepen. De Rijksoverheid heeft een groot aantal wetten, thematische programma's, arrangementen en maatregelen opgezet om hier uitvoering aan te geven. Voorbeelden hiervan zijn de Wet Goed Verhuurderschap en de Wet Betaalbare Huur.

Een andere belangrijke landelijke wet is de Wet Versterking Regie Volkshuisvesting. De Tweede Kamer nam deze wet aan in 2025, maar de behandeling in de Eerste Kamer moet nog plaatsvinden. Naar verwachting treedt deze wet medio 2026 in werking. Hiermee komen er vanuit het Rijk bindende kaders voor de bouw van woningen. Dan gaat het om aantallen, maar ook om de soorten woningen die gebouwd worden en om een evenredige verdeling onder woningzoekenden. Gemeenten en provincies krijgen daarom nieuwe taken. Voor Almere betekent dit concreet dat er een Volkshuisvestingsprogramma moet worden opgesteld, dat samenhangt met de Omgevingsvisie. Ook is er een nieuwe regeling nodig voor de woningtoewijzing aan mensen met urgentie.

Nieuwe landelijke wetgeving stelt dus verschillende kaders waar de gemeente aan moet voldoen. Hogere overheden zien toe op een goede uitvoering door de gemeente en kunnen bij afwijkingen een aanwijzing opleggen.

Nieuwe ontwikkelingen

Naast maatschappelijke en economische ontwikkelingen hebben mogelijke nationale beleidsveranderingen ook invloed op het thema wonen. Een voorbeeld is het wetsvoorstel om de voorrang voor statushouders te schrappen. Het aannemen van deze wet heeft directe invloed op de mogelijkheden om vergunninghouders te huisvesten en raakt de taakstelling die Almere krijgt van de provincie.

In de rapportage Staat van de Volkshuisvesting 2025 leest u meer over de stand van zaken van het Rijksbeleid op het vlak van bouwen en wonen.

Lokale invloed en zeggenschap

Hoewel er veel (nieuwe) landelijke kaders zijn, is er op lokaal niveau zeker beleidsvrijheid om een woonbeleid op maat te maken en uit te voeren. Een groot aantal visies, plannen en verordeningen geeft vorm aan dit lokale beleid:

Het college informeert de gemeenteraad ieder kwartaal over de actuele ontwikkelingen op de Almeerse woningmarkt en de voortgang van de ambities. Een overzicht van deze kwartaalrapportages vindt u in de documentwijzer.

Samenhang met andere onderwerpen

Het woonbeleid heeft grote invloed op allerlei ontwikkelingen in Almere. Het vormt een spilfunctie in de relatie tussen het fysieke en het sociale domein. Het raakt aan opgaven zoals bestaanszekerheid, sociale cohesie, eenzaamheid en de leefbaarheid van wijken. Andersom wordt de ruimte om voldoende en passende woningen te bouwen ook beïnvloed door allerlei randvoorwaarden. Denk daarbij aan energie, klimaat, mobiliteit, voorzieningen en werkgelegenheid, maar ook aan de financiën en de inkomsten uit grondverkoop. Al deze ruimtelijke aspecten komen samen in de ontwerp-Omgevingsvisie en de Programmeringsrapportage Complete Stad.

Samenwerkingspartners

Landelijk en regionaal

De gemeente werkt intensief samen met de Rijksoverheid, de provincie Flevoland en de Metropoolregio Amsterdam (MRA). Binnen deze samenwerking staat de overkoepelende verstedelijkingsstrategie centraal. Zo zijn er met Almere 2.0 en de NOVEX langetermijndoelen geformuleerd voor de woningbouwopgave. Daarmee voorziet Almere ook voor een deel in de behoefte in de regio.

Bij het doorvoeren van de regie op de volkshuisvesting is het regionale niveau leidend. In 2024 maakte het Rijk afspraken met gemeenten, zogeheten Woondeals. Almere maakt onderdeel uit van de Woondeal MRA en neemt deel aan het programma Bouwen en Wonen. Nieuw beleid wordt dan ook afgestemd met omliggende gemeenten en de provincie. Binnen de provincie Flevoland bestaan hiervoor verschillende bestuurlijke en ambtelijke netwerken.

Lokaal

De belangrijkste partners in de stad zijn de woningcorporaties en huurderskoepel 3HO. De gemeente maakt met hen langjarige prestatieafspraken en jaarlijkse productieafspraken. Daarnaast is er een lokaal netwerk Wonen en Zorg. In dit netwerk zijn zorg- en welzijnsinstellingen vertegenwoordigd die zich bezighouden met de woonzorgopgave en de huisvesting van mensen met urgentie.

Financiering

Het Rijk biedt verschillende financiële regelingen aan voor de bouw van woningen voor doelgroepen of in het betaalbare segment. Ook kan de gemeente aanspraak maken op budget voor de implementatie van de Wet Versterking Regie Volkshuisvesting. Een totaaloverzicht vindt u in de jaarlijkse programmabegroting.

Meer informatie